icelandic / english

Um Náttúrustofu Vestfjarða

Náttúrustofa Vestfjarða (NAVE) er með aðalsetur sitt í Bolungarvík auk útibús á Patreksfirði.

NAVE starfar samkvæmt lögum um Náttúrufræðistofnun Íslands og náttúrustofur, nr. 54/2024. Um starfsemina er reglugerð um skipulag og starfsemi Náttúrustofu Vestfjarða í Bolungarvík, nr. 459/1996 og samþykktir Náttúrustofu Vestfjarða frá 2012. Þá tekur starfsemi NAVE á hverjum tíma mið af samningum aðildarsveitarfélaga stofunnar við umhverfis- og auðlindaráðuneytið.
Helstu hlutverk náttúrustofa eru tilgreind í 11. grein laga nr. 54/2024. Þau eru:

  • Að safna gögnum, varðveita heimildir um náttúrufar og stunda vísindalegar náttúrurannsóknir, einkum í þeim landshluta þar sem náttúrustofan starfar.
  • Að stuðla að æskilegri landnýtingu og náttúruvernd og veita fræðslu um umhverfismál og náttúrufræði og aðstoða við gerð náttúrusýninga.
  • Að veita náttúruverndarnefndum á starfssvæði stofunnar upplýsingar og ráðgjöf á verksviði stofunnar samkvæmt ákvörðun stjórnar náttúrustofu hverju sinni.
  • Að veita ráðgjöf, sinna rannsóknum og sjá um vöktun gegn greiðslu á verksviði stofunnar að beiðni sveitarfélaga, ríkis eða stofnana þeirra, einstaklinga, fyrirtækja eða annarra aðila.
  • Að annast almennt eftirlit með náttúru landsins, sbr. 7. gr. náttúruverndarlaga, nr. 44/1999, einkum í þeim landshluta þar sem náttúrustofan starfar; Umhverfisstofnun [nú Náttúruverndarstofnun] skal gera samning um slíkt eftirlit við náttúrustofur sem staðfestur er af ráðherra.

NAVE er nú ein af 8 náttúrustofum á landinu. Saman hafa þær með sér samtök; Samtök náttúrustofa (SNS). Náttúrustofa Vestfjarða (NAVE) hóf starfsemi í ársbyrjun 1997.

Stofan var stofnuð af Bolungarvíkurkaupstað með rekstrarstuðningi frá ríkinu á grunni þágildandi laga um Náttúrufræðistofnun Íslands og náttúrustofur, nr. 60/1992. Stjórn náttúrustofa var skipuð þremur einstaklingum, tveimur af eigendum í héraði en ráðherra skipaði einn og var hann formaður. Með breytingum á lögum um Náttúrufræðistofnun Íslands og náttúrustofur nr. 92/2002, sem gengu í gildi 1. janúar 2003, færðist rekstur náttúrustofanna alfarið á sveitarfélögin þó með stuðningi frá ríkissjóði samkvæmt samningum þar um. Sveitarfélögin skipuðu þá alla stjórnina.

Súðavíkurhreppur og Ísafjarðarbær gerðust aðilar að NAVE árið 2007 og Tálknafjarðarhreppur, Strandabyggð og Vesturbyggð nokkru síðar. Voru þá ráðnir starfsmenn á Hólmavík og Patreksfirði, en áður hafði stofan aðeins starfað í Bolungarvík.

Stjórn Nave

Stjórn NAVE (kosin 2026) er þannig skipuð að formaður er Lilja Magnúsdóttir (f.h.) Vesturbyggðar og meðstjórnendur þeir Þorbergur Haraldsson (f.h.) Bolungarvíkur og Hlynur Reynisson (f.h.) Ísafjarðarbæjar. Varastjórn skipa: Jón Örn Haraldsson (f.h.) Strandabyggðar, Elísabet María Jónasdóttir (f.h) Súðavíkurhrepps og Þorkatla Soffía Ólafsdóttir (f.h.) Vesturbyggðar.

Aðal- og varastjórn fulltrúar þeirra sex sveitarfélaga sem að stofunni standa. Sveitarfélögin sex sem að stofunni standa eru Bolungarvíkurkaupstaður, Ísafjarðarbær, Vesturbyggð, Súðavíkurhreppur og Strandabyggð.